Sübh namazı necə qılınır?

Saat 04:40. Zəng çalır. Əl özü-özünə uzanıb susdurur. Səhər oyananda adam yatağın kənarında oturub bir müddət susur — yenə qaçırdı.

Sübh namazı beş vaxtın içində ən çox buraxılanıdır və bunun səbəbi imanla bağlı deyil, yuxu ilə bağlıdır. Gecə gec yatan bədən səhər tezdən oyanmır. Bu, iradə məsələsi olmaqdan çox rejim məsələsidir.

Aşağıda həm sübh namazının texniki tərəfini, həm də oyanmaq probleminin praktik həllərini topladıq.

Vaxt hüdudları

Sübh namazının vaxtı üfüqdə dan yerinin enliyinə ağarması ilə başlayır, günəşin doğması ilə bitir. Yəni gecə ilə gündüz arasındakı o boz aralıq bu namazın vaxtıdır.

Vaxt pəncərəsi ilin fəslinə görə uzanıb qısalır. Bakıda yayda sübh çox erkən girir, qışda isə xeyli gec. Vaxtların ümumi mənzərəsini namaz vaxtları yazısında verdik.

Günəş doğduqdan sonra sübh namazının vaxtı çıxır. Həmin gün fərqinə varılıbsa, namaz qəza olaraq qılınır — bu barədə aşağıda ayrıca danışacağıq.

Rükət quruluşu

Sübh namazı beş vaxtın ən qısasıdır:

• 2 rükət sünnə
• 2 rükət fərz

Sünnəsinin əhəmiyyəti barədə rəvayətlərdə xüsusi olaraq bildirilir; bir çox alim onu ən çox vurğulanan nafilə namazlardan sayır. Buna baxmayaraq, vaxt darısa və insan yalnız birini qıla biləcəksə, fərzə üstünlük verilir.

Sünnə ilə fərz arasında məzhəbə görə fərqlənən bəzi incəliklər var — məsələn, camaat namaza başlamışsa sünnənin harada qılınacağı məsələsi. Bu detalları öz məzhəbinizə uyğun mənbədən öyrənmək lazımdır.

Namazın gedişi

Sübhün fərzi iki rükətdir və quruluşu belədir:

1. Qibləyə dönülür, niyyət edilir, başlanğıc təkbiri ilə namaza girilir.
2. Birinci rükətdə Fatihə və ardınca bir surə oxunur.
3. Rüku edilir, sonra dikəlinir.
4. İki səcdə edilir.
5. İkinci rükət eyni qaydada təkrarlanır.
6. İkinci rükətin səcdələrindən sonra oturulur, təşəhhüd və salavat oxunur, dua edilir.
7. Sağa və sola salam verilməklə namaz bitirilir.

Bu ümumi çərçivədir. Qiraətin ucadan və ya səssiz olması, qunut duasının yeri kimi məsələlərdə məzhəblər arasında fərqlər mövcuddur. Namazın ümumi quruluşunu namaz necə qılınır yazısında daha geniş açdıq.

Konkret vəziyyətinizlə bağlı tərəddüdünüz varsa, etibar etdiyiniz din alimi ilə məsləhətləşin. Biz məhsul istehsalçısıyıq, fətva mərcii deyilik.

Oyanmaq problemi: səbəb nədir

Sübh namazına oyanmayan insanların böyük hissəsi eyni səhvi edir — gecə gec yatır və səhər özündən qeyri-mümkün bir şey gözləyir.

Bədən yuxu tələbini ödəmədən oyanmır. Zəngi susdurmaq şüurlu qərar deyil, yarıyuxulu bir refleksdir. Ona görə həll zəngdə deyil, gecədədir.

Praktikada işləyən şeylər:

• Yatma saatını 20-30 dəqiqə irəli çəkin. Bir dəfəyə iki saat yox, tədricən.
• Telefonu yataqdan uzağa qoyun. Sadə, amma ən təsirlisi budur — durub getməli olanda oyanırsınız.
• Yatmazdan əvvəl ekrandan uzaqlaşın. Son 30 dəqiqə telefonsuz keçsə, yuxuya getmək sürətlənir.
• Axşam ağır yeməkdən çəkinin. Gec və ağır şam yuxunun keyfiyyətini aşağı salır.
• Səhər üçün bir "ilk hərəkət" müəyyən edin. Üzə soyuq su vurmaq, pəncərəni açmaq — bədəni oyadan konkret bir hərəkət.

Bu mövzunu sübh namazına oyanmaq yazısında ayrıca genişləndirdik.

Qaçırılan sübh namazı üçün nə etməli

Burada iki şeyi ayırmaq lazımdır.

Birincisi — hökm tərəfi. Vaxtı çıxmış namaz qəza edilir. Yəni sonradan qılınır. Ümumi yanaşma budur ki, insan fərqinə vardıqda mümkün olan ilk fürsətdə həmin namazı qılır. Qəza namazı haqqında yazısında bu mövzuya ətraflı toxunduq.

İkincisi — psixoloji tərəf. Bir çox insan bir neçə dəfə sübhü qaçırdıqdan sonra ümidini itirir və namazı tamam tərk edir. Bu, çox təhlükəli bir dövrədir və çox rast gəlinir.

Bir səhər qaçırmaq bir gün deməkdir, bir ömür deyil. Ardıcıllıq mükəmməllikdən vacibdir.

Sübh namazının ayrı bir tərəfi

Sübh namazının fiziki çətinliyi var, amma bir də özünəməxsus bir tərəfi var: şəhər hələ oyanmayıb. Telefon susur, yollarda səs yoxdur, ev sakitdir.

Namazda diqqətin dağılması ən çox gündüz vaxtlarında baş verir — beyin hələ iş rejimindədir. Sübhdə isə diqqət təbii olaraq daha toplu olur. Buna görə də uzun müddət namaz qılan insanların çoxu sübhü ən sevdiyi vaxt kimi göstərir.

Namazda diqqət mövzusunu namazda diqqətin dağılması yazısında açdıq.

Sübhdən sonra

Sübh namazından sonra günəşin doğuşuna qədər olan aralıq bir çox insanın zikr, Quran oxumaq və ya dua üçün ayırdığı vaxtdır. Bu, məcburi bir şey deyil, amma sakit olduğu üçün bir çoxları üçün gün ərzində əvəzsiz bir 15-20 dəqiqədir.

Bəziləri isə namazdan sonra yenidən yatır. Bunda problem yoxdur — xüsusən yay aylarında sübh çox erkən girəndə bu, real bir ehtiyacdır.

Soyuq döşəmə məsələsi

Qış səhərlərində sübh namazının ayrıca bir çətinliyi var: döşəmə soyuq olur. Yeni oyanmış bədən üçün soyuq kafel və ya laminat üzərində diz üstə oturmaq xoşagəlməzdir və dizdəki narahatlığı artırır.

Bu, sadə həll olunan bir şeydir — altda izolyasiya edən bir səth olsun. Qalın səccadə, xalça və ya ikisi birlikdə. Bizim modellərdə diz hissəsindəki 5 sm süngər həm dizə düşən təzyiqi azaldır, həm də soyuq döşəmə ilə arada bir təbəqə yaradır. Özəl seriyada süngər səccadənin bütün səthində olur və alt hissəsi sürüşməyən materialdandır — bu, yeni oyanmış, hələ tam ayılmamış adam üçün təhlükəsizlik baxımından da əhəmiyyətlidir.

Modellərin fərqlərinə məhsullar səhifəsindən, digər müştərilərin qeydlərinə isə rəylər bölməsindən baxa bilərsiniz.

Ağrı davamlıdırsa və ya səhərlər oynaqlarda uzun sürən sərtlik hiss edirsinizsə, bu, məhsulla həll olunan məsələ deyil — həkimə müraciət edin.

Qısaca

• Sübh namazı 2 rükət sünnə və 2 rükət fərzdən ibarətdir.
• Vaxtı dan yerinin ağarması ilə başlayır, günəşin doğuşu ilə bitir.
• Oyanmaq problemi əsasən gecə rejimi ilə həll olunur, zənglə yox.
• Qaçırılan namaz qəza edilir; bir səhər üzündən hər şeydən əl çəkmək lazım deyil.

Digər namazlar barədə yazdıqlarımıza bloq bölməsindən baxa bilərsiniz.