D vitamini çatışmazlığı və oynaq ağrıları

Adam həkimə gedir və deyir: "Bütün bədənim ağrıyır. Xüsusi bir yer yoxdur — dizlərim, belim, çiyinlərim, hamısı. Yorğunam, səhər qalxa bilmirəm."

Bu cür təsvirlərdə həkimlərin ilk yoxlatdıqları analizlərdən biri D vitamini səviyyəsidir. Səbəbsiz deyil — bu vitaminin çatışmazlığı geniş yayılıb və simptomları çox vaxt "yaşdır", "yorğunluqdur" deyə keçilir.

Amma burada iki ifrata da varmaq olar. Birincisi, bütün ağrıları D vitamininə bağlamaq. İkincisi, onu tamamilə nəzərdən qaçırmaq. Gəlin mövzuya sakit baxaq.

D vitamini əslində nə edir

Adı vitamin olsa da, D vitamini davranışına görə daha çox hormona bənzəyir. Onun bir neçə vəzifəsi var:

• Kalsiumun bağırsaqdan sorulmasını təmin edir. Bu, ən yaxşı bilinən funksiyasıdır. D vitamini az olduqda yediyiniz kalsiumun mühüm hissəsi sorulmadan keçib gedir.
• Sümük mineralizasiyasında rol oynayır. Sümüyün karkasına mineralların oturması bu prosesə bağlıdır.
• Əzələ funksiyasına təsir edir. D vitamini reseptorları əzələ hüceyrələrində də var — buna görə çatışmazlıq zamanı əzələ zəifliyi və ağrısı çox rast gəlinir.
• İmmun sistemin işində iştirak edir.

Diqqət edin: bu siyahıda "oynağı müalicə edir" yoxdur. D vitamini oynaq aşınmasını geri qaytarmır. Amma çatışmazlıq olanda əzələ və sümük səviyyəsində yaranan problemlər oynaq ağrısına bənzəyən, hətta onunla qarışan şikayətlər verir.

Çatışmazlıq zamanı nə hiss olunur

Ən çətin tərəfi budur ki, əlamətlər spesifik deyil. Onları asanlıqla başqa şeylərə yaza bilərsiniz.

Ən çox rast gəlinənlər:

• Yayılmış, dəqiq yeri olmayan əzələ və sümük ağrısı — "hər yerim ağrıyır" hissi
• Ayaq və omba əzələlərində zəiflik — stuldan qalxmaq, pilləkən çıxmaq çətinləşir
• Davamlı yorğunluq, yatmaqla keçməyən halsızlıq
• Bel və çanaq nahiyəsində küt ağrı
• Əhvalın aşağı olması
• Bəzən tez-tez xəstələnmə

Bu siyahıya baxıb özünüzə diaqnoz qoymaq düzgün deyil — eyni şikayətlər onlarla başqa səbəbdən də ola bilər. Amma bir neçəsi birdən uzun müddətdir davam edirsə, həkimə bunu demək lazımdır.

Kimlər risk qrupundadır

Çatışmazlıq hamıda eyni ehtimalla olmur. Aşağıdakı hallarda risk daha yüksəkdir:

1. Gün işığı az alanlar — ofisdə işləyənlər, evdən az çıxanlar, gecə növbəsində işləyənlər
2. Bədəni tam örtən geyim geyinənlər — dəri günəşlə demək olar ki, təmasda olmur
3. Yaşlılar — dərinin sintez qabiliyyəti yaşla azalır, üstəlik evdən çıxma da azalır
4. Tünd dərili insanlar — melanin sintezi bir qədər ləngidir
5. Artıq çəkisi olanlar — D vitamini yağ toxumasında toplanır
6. Bəzi bağırsaq xəstəlikləri olanlar — sorulma pozulur
7. Qapalı şəraitdə uzun müddət qalanlar

Bizim regionda günəş bol olsa da, çatışmazlıq yenə də tez-tez rast gəlinir. Səbəb sadədir: günəşin olması ilə dərinin günəşlə təmasda olması fərqli şeylərdir.

Səviyyəni necə qaldırmaq olar

Günəş — əsas mənbə

D vitamininin əsas mənbəyi qida yox, günəşdir. Amma burada bir neçə incəlik var.

Vaxt. Səhər tezdən və axşamüstü günəşin bucağı sintez üçün az effektlidir. Ən məhsuldar vaxt günortaya yaxın saatlardır — amma məhz o vaxt yanma riski də yüksəkdir. Balans: qısa müddət, orta saatlarda.

Müddət. Uzun müddət lazım deyil. Dərinin qızarmasına qədər deyil, ondan xeyli əvvəl dayanmaq lazımdır. Yanmaq faydanı artırmır, sadəcə zərər verir.

Səth. Yalnız üzün açıq olması kifayət etmir. Qol və ayaqların bir hissəsinin açıq olması fərq yaradır.

Şüşə arxasından olmaz. Pəncərədən düşən günəş D vitamini sintezi üçün işə yaramır — şüşə lazımi şüaları saxlayır.

Qeyd: Geyim səbəbindən dərini günəşə çıxarmaq mümkün deyilsə, bu, problem deyil — bu halda qida və həkim nəzarətində əlavə yolu ilə həll edilir. Sağlamlıq üçün geyim tərzini dəyişmək lazım gəlmir.

Qida — dəstəkləyici rol

Qida tək başına adətən kifayət etmir, amma dəstək verir:

Qida	Qeyd
Yağlı balıq (qızılbalıq, skumbriya, sardina)	Ən yaxşı təbii mənbələrdən
Yumurta sarısı	Gündəlik və əlçatan
Balıq yağı	Uzun illərdir tanınan mənbə
Zənginləşdirilmiş süd və məhsullar	Etiketdə göstərilir
Göbələk (günəş görmüş)	Miqdarı dəyişkəndir

Süfrədə həftədə bir-iki dəfə balıq və gündəlik yumurta yaxşı bir baza qurur.

Əlavələr — burada ehtiyat şərtdir

Bu hissədə tələsmək olmaz.

D vitamini yağda həll olan vitamindir — yəni artığı sidiklə atılmır, bədəndə toplanır. Buna görə də yüksək dozalı əlavələri özbaşına, uzun müddət qəbul etmək zərərli ola bilər.

Düzgün ardıcıllıq belədir:

1. Şikayət varsa, həkimə müraciət edin
2. Qan analizi ilə səviyyəni ölçdürün
3. Nəticəyə görə həkim doza və müddət təyin etsin
4. Müəyyən müddətdən sonra təkrar yoxlayın

"Qonşu belə içir, mən də içim" yanaşması bu vitaminin işləmədiyi sahədir.

Bir neçə əlavə məqam:

• Nəticə bir gecədə gəlmir. Səviyyə bərpa olunandan sonra da əzələ şikayətlərinin azalması üçün adətən müəyyən vaxt lazım olur. İki həftədə dəyişiklik olmadı deyə dozanı özbaşına artırmaq düzgün deyil.
• D vitamini yağla birlikdə daha yaxşı sorulur. Ona görə də çox vaxt yeməklə birlikdə qəbul tövsiyə olunur.
• Digər dərmanlarla qarşılıqlı təsir mümkündür. Daimi dərman qəbul edirsinizsə, həkimə mütləq deyin.
• Analizi eyni laboratoriyada təkrarlamaq nəticələrin müqayisəsini asanlaşdırır.

Ağrı D vitaminindən deyilsə nə etməli

Analiz normaldırsa və ağrı davam edirsə, səbəb başqa yerdədir — oynaq aşınması, əzələ gərginliyi, duruş problemi, iltihabi vəziyyətlər.

Səbəbdən asılı olmayaraq, gündəlik yükü azaltmaq həmişə faydalıdır:

• Uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmamaq
• Ayaqqabı və oturacaq seçiminə diqqət etmək
• Sərt səthdə diz üstə keçirilən vaxtı yumşaltmaq
• Yumşaq, davamlı hərəkəti saxlamaq

Sonuncudan əvvəlki bənd namazla birbaşa bağlıdır. Diz və pəncədə hiss edilən ağrı çox vaxt oynağın özündən yox, sərt döşəmənin dar sahəyə saldığı təzyiqdən yaranır. Diz hissəsində süngəri olan səccadə bu təzyiqi geniş sahəyə paylayır. Məhsul səhifəmizdə hər üç modelin süngər qalınlığı və ölçüləri göstərilib; hansının sizə uyğun olduğunu bilmirsinizsə, tez-tez verilən suallar bölməsi kömək edə bilər.

Yekun

D vitamini çatışmazlığı geniş yayılıb və çox vaxt "yorğunluq" adı altında gizlənir. Yayılmış əzələ ağrısı, ayaq zəifliyi və uzun müddət keçməyən halsızlıq varsa, bunu həkimə demək və analiz etdirmək məntiqlidir.

Eyni zamanda, hər ağrını bu vitaminə bağlamaq da düzgün deyil. Analiz göstərici verir, qərarı isə həkimlə birlikdə vermək lazımdır.

Gündəlik ibadətinizi daha rahat etmək istəyirsinizsə, WhatsApp-dan 050 429 18 36 nömrəsinə yazın — model, ölçü və rəng seçimində kömək edək.