Səccadəni yumaq və saxlamağın ədəbi

Bir müştərimiz altı ay sonra yazıb soruşmuşdu: "Səccadəni maşına atsam, süngər xarab olar?" Sonra əlavə etmişdi: "Bir də, onu maşına atmaq özü ədəbsizlik deyil ki?"

İki sual, iki fərqli mövzu — biri texniki, biri mənəvi. Və hər ikisi əslində eyni yerə gedib çıxır: səccadəyə necə yanaşmalıyıq?

Bu yazıda hər ikisini cavablandıracağıq — həm ədəb tərəfini, həm də praktik qulluq qaydalarını.

Səccadə müqəddəs deyil, amma adi cındır da deyil

Əvvəlcə mövqeyi dəqiqləşdirək. Səccadənin özündə müqəddəslik yoxdur. O, namazın şərti deyil, sadəcə üzərində namaz qılınan təmiz bir səthdir. Onu yumaq, qatlamaq, hədiyyə etmək, hətta köhnəlibsə dəyişmək — hamısı normaldır.

Amma bir başqa tərəf də var: səccadə ibadətlə əlaqəli bir əşyadır. Ənənədə belə əşyalara müəyyən hörmətlə yanaşılır. Bu, mistik bir inanc deyil — sadəcə niyyətlə bağlı bir davranış tərzidir.

Bu iki cümlə bir-birini inkar etmir. Səccadəni yumaq lazım gələndə yuyursunuz, amma onu yerə atıb üstündən keçmirsiniz. Fərq incədir, amma aydındır.

Nə vaxt yumaq lazımdır

Səccadəni hər həftə yumağa ehtiyac yoxdur. Bir neçə göstərici var:

• Üzərinə nəcasət dəyibsə — bu, təxirə salınmaz. Yumaq mütləqdir.
• Görünən ləkə əmələ gəlibsə — çay, yemək, palçıq.
• İy hiss olunursa — xüsusən tərləmə mövsümündə.
• Rəngi tutqunlaşıbsa, tozlu görünürsə.

Gündəlik istifadədə orta hesabla 2-3 ayda bir yuma çox vaxt kifayət edir. Ev şəraitindən, neçə nəfərin istifadə etməsindən və mövsümdən asılıdır.

Aralarda isə sadə bir vərdiş çox işə yarayır: həftədə bir dəfə silkələmək və ya tozsoranla üzərindən keçmək. Bu, yuma ehtiyacını əhəmiyyətli dərəcədə gecikdirir.

Fermuarlı üzlük niyə vacibdir

Bizim səccadələrin üzlüyü fermuarlıdır və bu, sadəcə dizayn detalı deyil.

Səbəb: süngər yuyulmamalıdır. Yaddaşlı visko süngər suyu içinə çəkir, tam qurumur, formasını itirir və içəridə rütubət qalırsa iy verməyə başlayır.

Fermuar sayəsində süngəri çıxarıb yalnız parçanı yuyursunuz. Beləliklə:

• Süngər öz formasını və dəstək xüsusiyyətini saxlayır;
• Üzlük rahat, tam və hər tərəfdən yuyulur;
• Qurutma bir neçə saatda yox, bir neçə gündə deyil, tez başa gəlir.

Addım-addım yuma

1. Süngəri çıxarın. Fermuarı sona qədər açın, süngəri ehtiyatla çölə çəkin. Zorla dartmayın — parça tikişindən zədələnə bilər.

2. Üzlüyü çevirin. İçini çölə çevirmək həm rəngi, həm də tikmə naxışı qoruyur. Ad yazdırmısınızsa, qızılı sap bu şəkildə daha uzun ömür sürür.

3. Ləkəni əvvəlcədən işləyin. Konkret ləkə varsa, yumazdan əvvəl az miqdarda maye vasitə ilə yumşaq şəkildə ovun.

Maşında yuyarkən

• Zərif rejim seçin.
• Su temperaturu 30 dərəcədən yüksək olmasın.
• Sıxma sürətini aşağı saxlayın.
• Ağardıcı istifadə etməyin — rəngi solğunlaşdırır və tikməni zədələyir.
• Mümkünsə, üzlüyü torbaya qoyun.

Əllə yuyarkən

• Ilıq suda yumşaq sabun və ya zərif deterjan istifadə edin.
• 15-20 dəqiqə isladın, sonra əllə yumşaq şəkildə sıxın.
• Burub-buramayın — parçanın toxunuşunu pozur.
• Yaxşı-yaxşı durulayın; sabun qalığı parçanı sərtləşdirir.

Qurutma — ən çox səhv edilən mərhələ

Bu mərhələdə edilən səhvlər bütün zəhməti puç edə bilər.

Etməyin:

• Radiatorun üstünə sərməyin — parça büzüşür.
• Birbaşa güclü günəş altında saxlamayın — rəng solur.
• Quruducu maşında yüksək temperaturda qurutmayın.
• Yarımçıq qurumuş halda süngəri geri qoymayın.

Edin:

• Kölgəli, hava dolaşımı olan yerdə düz sərin.
• Formasını bərpa etmək üçün əllə düzəldin.
• Tam qurumasını gözləyin — ən azı bir gün.

Süngərə gəlincə: onu yumursunuz, amma vaxtaşırı havalandırmaq faydalıdır. Kölgədə, açıq havada bir neçə saat saxlamaq kifayətdir. Üzərinə su tökülübsə, tam quruyana qədər üzlüyə qoymayın.

Saxlama qaydaları

Səccadəni necə saxlamaq, onun neçə il xidmət edəcəyini müəyyən edir.

Ən yaxşı üsul — asmaq və ya düz saxlamaq. Süngərli səccadələrdə sıx qatlamaq zamanla süngərdə iz buraxa bilər.

Əgər yer azdırsa və qatlamalısınızsa:

1. Yumşaq qatlayın — kəskin bükmə xətti yaratmayın.
2. Hər dəfə eyni yerdən qatlamayın — iz həmişə eyni yerə düşməsin.
3. Üstünə ağır əşya qoymayın.

Rulon şəklində bükmək qatlamaqdan daha yaxşıdır — süngər üçün ən az zərərli üsuldur.

Uzun müddət istifadə etməyəcəksinizsə (məsələn, ehtiyat səccadəni), onu plastik paketdə hava keçirməz şəkildə saxlamayın. Rütubət qapanır və iy yaranır. Parça torba və ya sadəcə şkafda açıq şəkildə saxlamaq daha düzgündür.

Ədəb tərəfi

İndi mənəvi tərəfə keçək. Burada "haram/halal" siyahısı yoxdur — daha çox ənənəvi hörmət davranışlarıdır:

• Səccadəni yerə atmamaq, əl ilə qoymaq.
• Üstündən ayaqqabı ilə keçməmək.
• Namazdan sonra açıq və basdalanan yerdə qoymamaq — xüsusən dəhlizdə.
• Təmiz saxlamaq — bu, həm gigiyena, həm də ədəbdir.
• Köhnəlmiş səccadəni zibilə atmaq əvəzinə, ya təmizləyib başqa bir işdə istifadə etmək, ya da ehtiramla kənara qoymaq.

Bu davranışların heç biri məcburi deyil. Amma onların bir təsiri var: ibadətə hazırlıq hissini gücləndirir. Səccadəyə diqqətlə yanaşan insan namaza da fərqli girir.

Yeni səccadə alanda ilk nə etmək lazımdır

Yeni məhsul gələndə bir neçə sadə addım onun ömrünü uzadır:

1. Paketdən çıxarıb havalandırın. Qablaşdırmada qalmış istehsal iyi bir-iki gündə tamamilə gedir.
2. Düz sərin və bir müddət elə saxlayın. Nəqliyyat zamanı qatlanmış süngər öz formasına qayıtsın.
3. Süngərin yerini yoxlayın. Fermuarı açıb süngərin düzgün oturduğuna baxın — küncləri tam yerinə düşməlidir.
4. İlk namazdan sonra qərar verin. Sərt döşəmədə istifadə edəcəksinizsə, sürüşmə olub-olmadığına diqqət edin.

İlk yuma üçün tələsmək lazım deyil. Yeni səccadə onsuz da təmizdir; bir neçə ay istifadədən sonra yumaq kifayətdir.

Neçə il davam edir

Ən çox soruşulan suallardan biri budur və dürüst cavab belədir: istifadədən və qulluqdan asılıdır.

Ömrü qısaldan əsas amillər:

• Tez-tez və isti suda yumaq
• Süngəri yaş halda üzlüyə qoymaq
• Həmişə eyni yerdən sıx qatlamaq
• Uzun müddət günəş altında saxlamaq

Ömrü uzadan amillər isə sadədir: kölgədə qurutmaq, rulon şəklində saxlamaq, vaxtaşırı havalandırmaq və lazım olmadıqca yumamaq.

Süngər zamanla bir az yumşalır — bu, normaldır və bütün visko materiallara xasdır. Amma düzgün saxlanılan səccadədə bu proses əhəmiyyətli dərəcədə yavaş gedir.

Ad yazdırılmış səccadələr üçün əlavə qeyd

Tikmə maşını ilə qızılı sapla işlənmiş yazı davamlıdır, amma bir neçə şeyə diqqət lazımdır:

• Həmişə içi çölə çevirib yuyun.
• Yüksək temperaturdan uzaq durun.
• Ütü lazımdırsa, yazının üstünə birbaşa dəyməyin — arxa tərəfdən və ya parça vasitəsilə ütüləyin.

Yekun

Səccadə qulluq tələb edən bir əşyadır, amma bu qulluq mürəkkəb deyil: süngəri çıxar, üzlüyü zərif rejimdə yu, kölgədə qurut, rulon şəklində saxla.

Ədəb tərəfi isə daha sadədir — ona ibadətlə əlaqəli bir əşya kimi yanaş, o qədər.

Burada yazılanlar ümumi məlumat xarakteri daşıyır. Hökmlə bağlı konkret sualınız varsa, etibar etdiyiniz din alimindən soruşun; biz səccadə istehsalçısıyıq, fətva vermirik.

Səccadənizin quruluşu, üzlüyün açılması və ya rəng seçimi ilə bağlı sualınız varsa, suallar səhifəsinə baxın və ya birbaşa WhatsApp-dan yazın: 050 429 18 36. Yeni model axtarırsınızsa, modellərimiz burada.