Səccadəni qatlamaq yoxsa rulon etmək?

Səccadəni şkafdan çıxarıb yerə sərirsiniz. Hər şey qaydasındadır, amma tam ortada — dörd qat yerində — bir xətt var. Basıb düzəltməyə çalışırsınız, bir neçə saniyə düzəlmiş kimi olur, sonra yenidən qalxır.

Bu iz təsadüfi deyil və bir gündə yaranmayıb. Aylarla eyni yerdən qatlanmağın nəticəsidir.

Sual sadədir: səccadəni necə yığmaq lazımdır — qatlamaq, yoxsa rulon etmək? Cavab isə səccadənin nədən düzəldiyindən asılıdır.

Qat izi əslində nədir

Adi nazik səccadədə qat yerində sadəcə parça bükülür. Bir müddət sonra ütü və ya öz çəkisi ilə düzəlir.

Süngərli səccadədə isə vəziyyət başqadır. Süngər milyonlarla kiçik hüceyrədən ibarətdir. Onu kəskin bucaq altında qatlayanda həmin xətt boyunca hüceyrələrin divarları sıxılır. Bir dəfə belə olsa, problem yoxdur — süngər geri qalxır. Amma eyni xətt boyunca aylarla təzyiq davam edərsə, o hüceyrələr yorulur və tam bərpa olunmur.

Nəticədə səccadənin ortasında daimi bir "yumşaq zolaq" yaranır. Görünüşdən əlavə praktik problemi də var: səcdəyə gedəndə diz məhz həmin zəif zonaya düşərsə, dəstək hissi azalır.

Yaddaşlı süngər bu baxımdan daha həssasdır, çünki onun bütün üstünlüyü elə forma dəyişdirmək və geri qalxmaq qabiliyyətindədir. Bu mexanizm barədə yaddaşlı süngərin necə işlədiyini izah edən yazıda daha ətraflı danışmışıq.

Qısa cavab: rulon

Süngərli və ortopedik səccadə üçün rulon etmək daha düzgündür.

Səbəbi həndəsədir. Qatlayanda təzyiq bir neçə dar xəttə cəmlənir — 90 dərəcəyə yaxın bucaq altında. Rulon edəndə isə əyilmə bütün uzunluq boyunca bərabər paylanır və heç bir nöqtədə kəskin bük yaranmır.

Fərqi belə düşünün: qatlamaq süngəri qırır, rulon etmək isə sadəcə əyir.

Düzgün rulon etməyin qaydası

Rulon etmək də özbaşına iş deyil. Bir neçə detal fərq yaradır:

1. Səccadəni tam açıb düzəldin. Qırışıqlı halda burulan səccadə içəridə qat yaradır.
2. Üz tərəfi içəridə qalsın. Beləcə parça toz və sürtünmədən qorunur.
3. Qalın hissədən başlayın. Diz süngəri hansı tərəfdədirsə, rulonu oradan başlamaq daha bərabər forma verir.
4. Bərk sıxmayın. Rulon möhkəm yox, sərbəst olmalıdır. Həddindən artıq sıxılmış rulon süngəri əzir.
5. Lentlə bağlayacaqsınızsa, enli parça lent istifadə edin. Nazik kəndir və ya rezin bir xətt boyunca iz salır.

Səccadəni hər dəfə eyni istiqamətdən rulon etməmək də faydalıdır. Bəzən baş tərəfdən, bəzən ayaq tərəfdən başlasanız, yük bir zonada toplanmaz.

Qatlamaq nə vaxt olar

Qatlamaq həmişə pis deyil. Bir neçə halda tamamilə normaldır:

• Nazik, süngərsiz səccadə — burada qat izi problemi ciddi deyil.
• Səfər səccadəsi — onsuz da çantaya sığmaq üçün nəzərdə tutulub.
• Qısa müddət — namazdan namaza, bir neçə saatlıq. Süngər bu qədər vaxtda yaddaş formalaşdırmır.

Yəni namazdan sonra səccadəni ikiqat edib divara söykəmək heç nəyi pozmur. Problem uzunmüddətli saxlamada başlayır: mövsümlük yığılan, aylarla şkafda dörd qat halda qalan səccadədə.

Əgər qatlamağa məcbursunuzsa, ən azı bunu edin: qat xəttini hər dəfə dəyişin və qatın arasına yumşaq bir dəsmal qoyun ki, bucaq bir qədər yumşalsın.

Saxlama yeri qatlamaqdan az əhəmiyyətli deyil

Səccadəni necə yığdığınız qədər harada saxladığınız da vacibdir.

• Rütubətdən uzaq. Zirzəmi, eyvan dolabı, vanna otağı — bunlar süngər üçün pis yerlərdir. Süngər rütubəti udur, iy yaranır.
• Birbaşa günəşdən uzaq. Ultrabənövşəyi şüalar həm rəngi soldurur, həm də süngəri zamanla kövrəldir.
• Üstünə ağır şey qoymayın. Şkafın dibində, beş qat yorğanın altında qalan səccadə bir ildən sonra tanınmaz hala düşür.
• Nəfəs alan qab. Plastik torbada hermetik bağlamaq yox, parça çanta və ya sadəcə açıq rəf daha yaxşıdır.
• Tam quru olsun. Yuyulub tam qurumamış səccadəni yığmaq ən sürətli kif yoludur.

İdeal variant: səccadəni rulon halında, dik və ya üfüqi, üstündə heç nə olmadan quru bir rəfdə saxlamaq.

Məscidə və səfərə daşıyarkən

Səccadəni müntəzəm olaraq özünüzlə aparırsınızsa, ayrıca bir neçə məqam var.

Qalın ortopedik səccadəni kiçik çantaya güclə sıxışdırmaq ən zərərli hərəkətlərdən biridir — orada süngər həm əzilir, həm də düzəlməyə yer tapmır. Əgər daşıma tez-tez olacaqsa, iki yol var: ya səccadəyə uyğun ölçüdə enli çanta seçin, ya da gündəlik daşıma üçün ayrıca nazik səfər səccadəsi saxlayın.

Avtomobildə saxlayanlara xüsusi qeyd: baqajda uzun müddət qalan səccadə yayda yüksək istiliyə, qışda isə rütubətə məruz qalır. Hər ikisi süngər üçün pisdir. Səccadəni maşında "daimi" saxlamamaq daha doğrudur.

Mövsümlük yığmadan əvvəl qısa siyahı

Səccadəni uzun müddətə yığırsınızsa — məsələn, Ramazandan sonra artıq qalan ikinci səccadəni — bu ardıcıllığı izləyin:

1. Üzlüyü çıxarıb yuyun, tam qurudun.
2. Süngəri ayrıca havalandırın, üstündə toz qalmasın.
3. Yığmadan əvvəl hər ikisinin quru olduğuna əlinizlə əmin olun.
4. Rulon edin, enli parça lentlə sərbəst bağlayın.
5. Nəfəs alan parça çantaya qoyun, plastikdə hermetik bağlamayın.
6. Quru, kölgəli rəfə yerləşdirin — üstünə heç nə qoymadan.

Bu altı addım beş dəqiqə çəkir və növbəti mövsümdə səccadəni ilk gündəki kimi açmağınıza imkan verir.

Artıq iz yaranıbsa

Yaranmış qat izini tam sıfırlamaq həmişə mümkün olmur, amma xeyli yaxşılaşdırmaq olar:

• Səccadəni açıq halda bir neçə gün yerdə saxlayın. Süngər öz-özünə xeyli düzəlir.
• İz olan hissəni əllə ovuşdurun — yumşaq, dairəvi hərəkətlərlə. Bu, hüceyrələri "oyatmağa" kömək edir.
• Otaq isti olsun. Yaddaşlı süngər istidə daha yaxşı açılır, soyuqda bərkiyir.
• İz parçadadırsa (süngərdə yox), üzlüyü çıxarıb yumaq və nəm halda düzəltmək çox vaxt kifayət edir.

Nəyi etməyin: qat izinin üstündən birbaşa ütü çəkməyin. İsti ütü sintetik parçanı əridə, süngəri isə deforma edə bilər.

Praktik cədvəl

Vəziyyət	Tövsiyə
Gündəlik istifadə, evdə	Rulon, sərbəst, üz içəridə
Aylarla saxlama	Rulon + parça çanta, quru rəf
Səfər, çanta	Qatlamaq olar, amma qat yerini dəyişin
Namazlar arası	İkiqat edib divara söykəmək normaldır
Nazik səfər səccadəsi	Fərqi yoxdur

Yekun

Səccadəni rulon etmək bir vərdiş məsələsidir — öyrəşəndən sonra qatlamaqdan daha sürətlidir. Əvəzində süngər neçə il boyu forma saxlayır və ortada o məşhur xətt yaranmır.

Süngəri çıxarıla bilən modellərdə saxlama daha da rahatdır: üzlüyü ayrıca yığmaq, süngəri düz saxlamaq olur. Modellərin quruluşuna baxa və ya baxımla bağlı digər sualları suallar səhifəsində tapa bilərsiniz.