Səccadədə ləkə çıxarmağın təhlükəsiz üsulları

Namazdan sonra oturub dua edirsiniz, yanınızda yarımçıq çay stəkanı. Ayağa qalxarkən dirsəyiniz stəkana dəyir və isti çay səccadənin kənarına axır.

İlk instinkt nədir? Salfet götürüb ləkəni sürtmək.

Məhz burada səhv edirik. Sürtmək ləkəni çıxarmır — mayeni parçanın liflərinin arasına daha dərinə yeridir və dairə şəklində yayır. Bir damcılıq problem ovuc boyda ləkəyə çevrilir. Üstəlik sürtmə parçanın xovunu deformasiya edir və həmin yerdə işıq fərqli əks olunduğu üçün ləkə çıxandan sonra da yer gözə dəyir.

Səccadə hər gün, bəzən gündə beş dəfə istifadə olunan bir əşyadır. Ləkə gec-tez olacaq. Vacib olan onun qarşısını almaq yox, düzgün reaksiya verməkdir.

İlk 60 saniyə hər şeyi həll edir

Təzə ləkə ilə qurumuş ləkə tamamilə fərqli iki işdir. Maye hələ parçanın səthindədirsə, onu sadəcə udmaq kifayətdir. Qurusa, artıq lifin içinə oturur və çıxarmaq üçün kimyəvi müdaxilə lazım gəlir.

Ona görə də ilk hərəkət həmişə eynidir:

1. Səccadəni yerində qoyub üstünə quru kağız salfet və ya təmiz ağ parça basın.
2. Sürtməyin — basıb saxlayın, sonra qaldırın, təmiz hissə ilə yenidən basın.
3. Salfetə maye keçməyi dayanana qədər təkrarlayın.
4. Yalnız bundan sonra təmizləmə məhluluna keçin.

Ağ parça istifadə etməyin bir səbəbi var: rəngli dəsmalın boyası nəm parçaya keçə bilər və bir ləkənin üstünə ikinci ləkə əlavə edərsiniz.

Qızıl qayda: kənardan mərkəzə doğru işləyin. Əksi ləkəni genişləndirir.

Başlamazdan əvvəl kiçik bir yoxlama

İstər sabun, istər spirt, istərsə də hazır ləkə vasitəsi olsun — birbaşa ləkənin üstünə tökməyin. Əvvəlcə səccadənin gözə görünməyən bir hissəsində sınayın: arxa kənar, künc, tikişin altı.

Bir damcı vurun, iki dəqiqə gözləyin, ağ salfetlə basın. Salfetə rəng keçirsə, deməli parçanın boyası həmin vasitəyə dözmür və başqa üsul axtarmaq lazımdır.

Bu addım otuz saniyə çəkir, amma səccadəni xilas edə bilər.

Ləkə növünə görə nə etməli

Ləkə	Yanaşma
Çay, qəhvə	Soyuq su + bir-iki damcı maye sabun. Salfetlə basaraq udun, sonra təmiz nəm parça ilə sabunu götürün
Yağ, kərə yağı	Əvvəl quru salfetlə yağı çəkin. Üzərinə kartof nişastası və ya talk səpib 20 dəqiqə gözləyin, tozu fırçalayın, sonra sabunlu su
Qan	Yalnız soyuq su. İsti su qandakı zülalı parçaya "bişirib" sabitləyir və ləkə əbədi qalır
Mürəkkəb, qələm	Pambığa az miqdarda spirt çəkib ləkəyə basın, sürtməyin. Pambığı tez-tez dəyişin
Ətir, dezodorant	İlıq sabunlu su, sonra təmiz su ilə "yaxalama" — qalıq sabun toz yığır
Palçıq, torpaq	Tam quruyana qədər əl vurmayın. Sonra fırçalayıb tozsoranla çəkin, qalığa nəm süngərlə toxunun
Şam mumu	Buz kisəsi ilə bərkidin, ehtiyatla qırıb götürün. Qalığın üstünə kağız salfet qoyub ütünü ən aşağı rejimdə qısaca keçirin
Süd, yemək	Soyuq su, sonra sabunlu su. Qoxu qalarsa çox seyreldilmiş sirkə suyu ilə silin

Bir çox halda maye qabyuyan sabunun bir-iki damcısı ilə ilıq su kifayət edir. Bazardakı güclü kimyəvi vasitələrə keçməzdən əvvəl həmişə ən sadə variantı sınayın.

Bunları etməyin

• Qaynar su tökmək. Bir çox ləkəni sabitləyir, sintetik parçanı isə deforma edə bilər.
• Ağardıcı (xlor) istifadə etmək. Rəngli səccadədə ləkəni yox, rəngi çıxarır. Nəticə daha pis görünür.
• Sərt fırça və ya metal süngər. Xovu qopardır, parçada tük-tük yerlər yaradır.
• Bütün səccadəni suya salmaq. Süngər içəridə qalıbsa, su onu doldurur, qurumaq günlərlə çəkir və içəridə kif iyi yaranır.
• Nəm halda qatlayıb yığmaq. Ən çox rast gəldiyimiz səhv budur. Səccadə tam quru olmalıdır.

Fermuarlı üzlük işi kökündən asanlaşdırır

Ortopedik səccadədə ən böyük narahatlıq süngərdir: parçanı yumaq istəyirsən, amma içəridəki süngəri islatmaq istəmirsən.

Bizim modellərdə bu problem konstruksiya səviyyəsində həll olunub — üzlük fermuarlıdır. Süngəri çıxarırsınız, üzlük adi parça kimi qalır. Onu əllə də, maşında da yuya bilərsiniz. Süngər isə quru qalır və heç bir zərbə almır.

Yəni ciddi ləkə halında ümumiyyətlə ləkə ilə əlləşməyə ehtiyac yoxdur: fermuarı açıb üzlüyü tam yumaq daha sürətli və daha etibarlı yoldur. Bu detalın praktik tərəfləri barədə fermuarlı səccadənin üstünlükləri bölməsindəki digər yazılarda da danışmışıq.

Yuyandan sonra iki şeyə diqqət edin: aşağı temperatur və kölgədə qurutma. Birbaşa günəş altında qurudulan parça vaxtından əvvəl solur.

Süngəri necə qorumalı

Əgər ləkə süngərə qədər keçibsə — məsələn, çox maye tökülübsə — süngəri ayırıb ayrıca işləmək lazımdır:

• Süngəri burmayın və sıxmayın. Bu, daxili strukturunu qırır və o hissə bir daha əvvəlki kimi qalxmır.
• İki quru dəsmal arasına qoyub yuxarıdan basaraq nəmi çəkin.
• Yaxşı havalanan, kölgəli bir yerdə üfüqi qurudun. Radiatorun üstünə qoymayın.
• Tam quruduğuna əmin olmadan üzlüyə salmayın.

Yaddaşlı süngər nəmi tez buraxmır, ona görə səbir lazımdır. Bir gecə yox, bəzən bir-iki gün.

Ləkənin çoxunu qabaqcadan udmaq olar

Təmizləmə texnikası nə qədər yaxşı olsa da, ən yaxşı ləkə heç yaranmayan ləkədir. Bir neçə sadə vərdiş bu işi xeyli asanlaşdırır:

• Səccadəni namaz vaxtından kənar açıq qoymayın. Açıq qalan səccadənin üstündən keçilir, üzərinə əşya qoyulur, uşaq oynayır.
• İçki və yemək zonasından uzaq tutun. Çay masasının yanında namaz qılmaq rahatdır, amma risk də oradadır.
• Uşaqlı evdə ehtiyat variant saxlayın. Gündəlik istifadə üçün bir səccadə, qonaq və xüsusi günlər üçün başqası — bu, sadə və işlək bölgüdür.
• Ətir və yağ sürtülmüş dəri quruyandan sonra namaza durun. Ən çox rast gəlinən "səbəbsiz" ləkə budur: alın və əl nöqtələrində zamanla yaranan sarımtıl iz.
• Ayaqqabı ilə keçilən zonada sərməyin. Görünməyən toz və yağ qarışığı parçanı yavaş-yavaş boz rəngə salır.

Bir də vaxtaşırı quru baxım faydalıdır: səccadəni ayda bir dəfə yumşaq başlıqla tozsorandan keçirmək və ya çölə çıxarıb silkələmək. Bu, ləkəyə çevrilməmiş kiri əvvəlcədən götürür.

Nə vaxt daha ciddi müdaxilə lazımdır

Bəzi hallarda ev üsulları bəs etmir:

• ləkə köhnədir və bir neçə dəfə "təmizlənməyə" cəhd edilib;
• səth boyu yayılmış ümumi kirlənmə var, konkret ləkə deyil;
• qoxu parçadan getmir.

Belə vəziyyətdə səccadəni kimyəvi təmizləməyə vermək məntiqlidir — amma süngəri mütləq çıxarın və təmizləyiciyə parçanın tərkibini deyin. Süngərli məmulatı bütöv halda quru təmizləməyə vermək çox vaxt yaxşı bitmir.

Yekun

Ləkə ilə mübarizədə üç şey qərar verir: nə qədər tez müdaxilə etdiyiniz, sürtmək əvəzinə basmağınız və əvvəlcə sınaq etməyiniz. Qalanı texnikadır.

Baxımı sadələşdirən bir səccadə axtarırsınızsa, üzlüyü çıxarılan modellərimizə baxın — ləkə söhbətinin yarısı elə orada bitir. Konkret bir ləkə ilə bağlı tərəddüdünüz varsa, şəklini WhatsApp-a atın: 050 429 18 36, birlikdə düşünək.