Yaddaşlı süngər (memory foam) nədir və necə işləyir?

Baş barmağınızı yaddaşlı süngərin üzərinə basıb saxlayın, sonra əlinizi götürün. Barmağın izi bir neçə saniyə orada qalır, sonra süngər yavaş-yavaş qalxıb düzəlir.

Adi süngərdə belə olmur — o, dərhal geri sıçrayır, üzərində heç bir iz qalmır.

Bu kiçik fərq bütün mövzunun açarıdır. Yaddaşlı süngəri "daha yumşaq süngər" kimi başa düşmək səhvdir; əsl fərq yumşaqlıqda yox, materialın necə davranmasındadır.

Haradan gəlib

Yaddaşlı süngər — texniki adı ilə viskoelastik poliuretan — 1960-cı illərdə aviasiya oturacaqlarının təhlükəsizliyi üzərində aparılan işlər zamanı ortaya çıxıb. Məqsəd güclü təzyiq altında bədənə düşən yükü daha bərabər paylaya bilən material yaratmaq idi.

Sonrakı onilliklərdə material tibbi çarpayılardan başlayaraq mülki istifadəyə keçdi: yatak döşəkləri, yastıqlar, avtomobil oturacaqları, idman ayaqqabıları. Səccadəyə gəlib çıxması isə nisbətən yeni hadisədir və məntiqi olaraq eyni ehtiyacdan doğur — bədənin bir nöqtəsinə düşən yükü azaltmaq.

Necə işləyir

İki amil var: istilik və təzyiq.

Adi süngər yalnız təzyiqə reaksiya verir. Üstünə basanda sıxılır, əlini götürəndə açılır. Sadə yay məntiqidir.

Yaddaşlı süngər isə bədən istisi ilə də yumşalır. Diziniz süngərin üzərinə düşəndə həmin nöqtədəki material qızır, strukturu yumşalır və dizin formasını götürür. Ətrafdakı soyuq hissələr isə nisbətən bərk qalır və dəstək verməyə davam edir.

Nəticədə yaranan effekt budur:

• yük bir nöqtədə toplanmır, daha geniş səthə yayılır;
• diz sümüyünün çıxıntısı sərt səthə deyil, ona uyğunlaşan bir səthə dəyir;
• süngər geri qalxarkən yavaş açılır, ona görə "atma" hissi olmur.

Sadə müqayisə: adi süngər üstündə oturursan, yaddaşlı süngər isə səni qəbul edir.

Səccadədə bu nə fərq yaradır

Səcdə vəziyyətində bədən çəkisinin ciddi hissəsi iki nöqtəyə düşür: dizlər. Səth nə qədər sərtdirsə, təzyiq o qədər cəmlənir. Laminat və ya kafel üzərində nazik səccadə ilə namaz qılan hər kəs bunu bilir — ilk rükətdə problem olmur, dördüncüdə diz yanmağa başlayır.

Yaddaşlı süngər həmin təzyiqi azaldır. Aydın olsun deyə açıq yazaq: bu, heç bir xəstəliyi müalicə etmir və heç nəyi sağaltmır. Sadəcə dizə düşən yükü paylayır və namaz zamanı yaranan diskomfortu azaldır. Ciddi və davamlı diz ağrınız varsa, ilk ünvan həkimdir — səccadə deyil.

Amma praktik fərq real şəkildə hiss olunur, xüsusilə uzun namazlarda: təravih, gecə namazları, uzun-uzadı dua.

Süngər eyni deyil: sıxlıq və keyfiyyət

Bazarda "memory foam" yazılıb satılan hər şey eyni səviyyədə deyil. Fərq əsasən sıxlıqda (density) və materialın tərkibindədir.

Aşağı sıxlıqlı süngər ilk gün eyni hissi verir, amma bir neçə ay ərzində diz düşən nöqtədə çökür və geri qalxmır. Yüksək sıxlıqlı süngər isə formasını uzun müddət saxlayır.

Mağazada yoxlamaq üçün sadə üsul: ovucunuzu bərk basıb 10 saniyə saxlayın, sonra buraxın.

Nə görürsünüz	Nə deməkdir
Dərhal sıçrayır	Yaddaşlı deyil, adi süngərdir
3–5 saniyəyə tədricən qalxır	Yaddaşlı süngər, normal davranış
Qalxmır, iz qalır	Sıxlıq aşağıdır, tez çökəcək

Bizim modellərdə süngərin qalınlığı və yerləşməsi fərqlidir: Klassik və Premium modellərdə diz hissəsində 5 sm yaddaşlı visko süngər var, Özəl Seriyada isə süngər səccadənin hər yerindədir və diz hissəsində 8 sm-ə çatır. Materialla bağlı digər suallara suallar bölməsində cavab vermişik.

Zəif tərəfləri də var

Dürüst olmaq lazımdır — yaddaşlı süngər mükəmməl material deyil.

İsti saxlayır. Bədən istisini tutduğu üçün yay aylarında bir az isti hiss oluna bilər. Səccadədə bu, döşəkdəki qədər hiss olunmur, çünki təmas müddəti qısadır.

Soyuqda bərkiyir. Soyuq otaqda ilk bir-iki dəqiqə süngər daha sərt olur, sonra bədən istisi ilə yumşalır. Qışda soyuq balkonda saxlanılan səccadə ilk namazda gözlədiyinizdən bərk gələ bilər.

Yaş sevmir. Süngəri suya salıb yumaq olmaz — içəri hopan su çətin quruyur və material zədələnir. Elə buna görə bizdə üzlük fermaturludur: süngəri çıxarırsınız, üzlüyü əl ilə və ya maşında yuyursunuz, süngər isə quru qalır.

Yeni məhsulda qoxu. Poliuretan materiallarda istehsaldan sonra yüngül qoxu ola bilər. Bir neçə gün havalandırmaq kifayət edir.

Uzun ömürlü olması üçün nə etməli

Süngərin illərlə formasını saxlaması üçün bir neçə sadə qayda var:

1. Həmişə eyni tərəfə qatlamayın. Qatlama xətti daim eyni yerdə olsa, orada material yorulur.
2. Ağır əşya qoymayın. Səccadənin üstünə uzun müddət ağır bir şey qoymaq süngəri lazımsız yerə sıxır.
3. Birbaşa günəş altında saxlamayın. Ultrabənövşəyi şüalar həm parçanı soldurur, həm də materialı vaxtından əvvəl kövrəkləşdirir.
4. Yuyandan sonra tam qurusun. Üzlüyü nəm halda süngərin üstünə geydirməyin.
5. Rulon halında saxlamaq qatlamaqdan yaxşıdır — xüsusilə uzun müddət istifadə edilməyəcəksə.

Ən çox eşitdiyimiz sual: "Bir neçə ildən sonra çökəcək?" Cavab süngərin sıxlığından asılıdır. Keyfiyyətli visko süngər uzun müddət formasını saxlayır, amma heç bir süngər əbədi deyil — vaxt keçdikcə hər material yorulur.

Ən çox verilən üç sual

"Yaddaşlı süngər bərk olur, yoxsa yumşaq?" İkisi də deyil — o, dəyişkəndir. İlk toxunuşda nisbətən bərk gələ bilər, bir neçə saniyə sonra bədən istisi ilə yumşalıb formanı götürür. Ona görə mağazada bir saniyəlik əl basmaqla qərar vermək düzgün deyil.

"Qalın olsa daha yaxşıdır?" Yox. Qalınlıq və keyfiyyət fərqli şeylərdir. Aşağı sıxlıqlı 8 sm süngər, yüksək sıxlıqlı 5 sm süngərdən pis işləyə bilər. Əvvəlcə materiala, sonra qalınlığa baxın.

"İllərlə eyni qalacaq?" Xeyr, heç bir süngər əbədi deyil. Keyfiyyətli visko süngər formasını uzun müddət saxlayır, amma zamanla o da yorulur. Düzgün saxlama bu müddəti xeyli uzadır.

Kimə xüsusilə uyğundur

• Diz oynağı problemi olanlar — artroz, menisk, protez əməliyyatı keçirənlər (həkim tövsiyəsi ilə birlikdə)
• Yaşlılar — səcdəyə enmək və qalxmaq çətinləşəndə
• Sərt döşəmədə namaz qılanlar — laminat, parket, kafel, beton
• Uzun namaz qılanlar — təravih, təhəccüd, nafilə
• Hamilə qadınlar — çəki paylanması dəyişdiyi üçün dizə düşən yük artır

Yekun

Yaddaşlı süngər sehr deyil, sadəcə fərqli davranan bir materialdır: bədən istisi ilə yumşalır, təzyiqi geniş səthə yayır və yavaş geri qalxır. Səccadədə bunun praktik nəticəsi dizə düşən yükün azalmasıdır.

Bir şərtlə — süngər keyfiyyətli olsun. Aşağı sıxlıqlı material bu işi bir neçə ay görür, sonra dayanır.

Hansı qalınlığın sizin üçün uyğun olduğunu bilmirsinizsə, modellər səhifəsinə baxın və ya WhatsApp-dan 050 429 18 36 nömrəsinə yazın. Materiallar və istehsal barədə daha çox məlumatı haqqımızda bölməsində tapa bilərsiniz.